omuhgn.jpg

DÜŞÜNCE UFKU KORONAVİRÜSÜ VE DABBETÜ’L-ARZ

DÜŞÜNCE UFKU KORONAVİRÜSÜ
VE DABBETÜ’L-ARZ
                                                                                   Halil ELİTOK*
 
Son zamanlarda dünyayı kasıp kavuran ve adeta belvayı âmme haline dönüşen ve insanları çeşitli düşüncelere sevk eden ve dünya devletlerinin kabusu olan ve kıyametin senaryosunun çizilmelerine vesile olan ve kıyamet yaklaştı gibi spekülasyonlara yol açan korona virüsüne dini açıdan da bakma ihtiyacı belirmiştir.
 
Ulemanın tespitine göre; bu tabir Kur’an’da on dört yerde “dabbe” kelimesi kullanılmakta; hadis-i şeriflerde ise mahiyeti hakkında daha teferruatlı bilgiler verilmektedir. “Söylenen başlarına geleceği vakit, bunlar için yerden bir ‘dâbbe’ (canlı) çıkarırız ki bu, onlara insanların âyetlerimize kesin bir iman getirmemiş olduklarını söyler”[1] denilmekte; bir başka ayet-i kerimede de: “Ne zaman ki, Süleyman’a ölümü hükmettik, cinlere onun ölümünü sezdiren olmadı. Yalnız bir güve böceği yere dayandığı asâsını yiyordu. Bu sebeple Süleyman yere yıkılınca ortaya çıktı ki, cinler eğer gaybı bilir olsalardı o zilletli azab içinde bekleyip durmazlardı”[2] şeklinde bir ibare yer almaktadır. Müfessirler bu ve benzeri ayetleri ve hadisleri nazara alarak çok farklı yorumlar yapmış ve konuyu anlamaya çalışmışlardır.
 
Tefsirlerin genelinde, haklı olarak tabirin lügat manasından hareket edildiği görülüyor. Buna göre; debb ve debib hafif yürüme, debelenme manasını taşımakta ve hayvanlar için, çoğunlukla da haşereler (böcekler) için kullanılmaktadır. “İçkinin vücuda yayılması ve bir çürüklüğün etrafına bulaşması” gibi, hareketi gözle görülemeyen şeylerde de bu tabir istimal edilmektedir. Dâbbe kelimesi ise lügatte “debb eden, hafif yürüyen, debelenen” anlamına gelmektedir. Bu anlamıyla tren, otomobil, bisiklet gibi otomatik şeylere de dâbbe denilebilmektedir. Ancak en uygun kullanımı hayvanlara mahsustur. Hatta örf-ü nasda, dört ayaklı hayvanlar ve özellikle atlar için sıklıkla bu tabire rastlanmaktadır. Bununla beraber “Allah, her hayvanı sudan yarattı. İşte bunlardan kimi karnı üstünde sürünen, kimi iki ayağı üstünde yürür, kimi dört ayak üstünde yürür…”[3] âyetinden anlaşılacağı üzere her hayvan hakkında kullanıldığı da açıkça belli olmaktadır. Bunlardan çıkan bir sonuca göre dâbbe, hayvan kelimesi ile eşanlamlı gibidir.
 
Bu meseleye çok net bir açıklama getirten Bediüzzaman bu konuda şöyle ifade eder: “Amma “Dabbetü’l- Arz: Kuran’da gayet mücmel bir işaret ve lisan-ı hâlinden kısacık bir ifade, bir tekellüm var. Tafsili ise; ben şimdilik, başka meseleler gibi kati bir kanaatle bilemiyorum. Yalnız bu kadar diyebilirim: (Laye’lemulğaybeillallah) Nasılki kavm-i Firavun’a “çekirge âfâtı ve bit belası” ve Kâbe tahribine çalışan Kavm-i Ebrehe’ye “Ebabil Kuşları” musallat olmuşlar. Öyle de: Süfyan’ın ve Deccalların fitneleriyle bilerek, severek isyan ve tuğyana ve Ye’cüc ve Me’cüc’ün anarşistliği ile fesada ve canavarlığa giden ve dinsizliğe, küfür küfrana düşen insanların akıllarını başlarına getirmek hikmetiyle, arzdan bir hayvan çıkıp musallat olacak, zîr ü zeber edecek. Allah u alem, o dabbe bir nev’dir. Çünki gayet büyük bir tek şahıs olsa, her yerde herkese yetişmez. Demek dehşetli bir taife-i hayvaniye olacak. Belkiإِلَّا دَابَّةُ الْأَرْضِ تَأْكُلُ مِنسَأَتَهُ  âyetinin işaretiyle, o hayvan, dabbet-ül arz denilen ağaç kurtlarıdır ki; insanların kemiklerini ağaç gibi kemirecek, insanın cisminde dişinden tırnağına kadar yerleşecek. Mü’minler iman bereketiyle ve sefahet ve sû'-i istimalâttan tecennübleriyle kurtulmasına işareten, âyet, iman hususunda o hayvanı konuşturmuş.”[4]
 
Elbette azgınlaşan toplumların ve ipten saptan kopmuş milletlerinde bir göreceği vardır. Ahlaksızlık ve hayâsızlıkta haddini aşan ve sefahat bataklığında boğulan geçmiş bazı ümmetler ve kavimler birçok elim azaba, bela ve musibetlere duçar olmuşlardır. Bunlardan ders alınması gerekir. Çünkü; C. Hak Kur’an-ı Keri^’de şöyle ifade buyrulur: “De ki, yeryüzünde gezin dolaşın da, daha öncekilerin akıbetleri nice oldu görün.”[5]
Geçmiş kavimlerin başına gelenler tarihi şüreçte incelendiğinde kendi isyanlarının ve azgınlıklarının ve peygamberlerinin emirlerini dinlememelerinin sonucu olduğu da akıldan uzak tutmamak gerekir. Bu açıdan da koronavirüsünün çıktığı ülkelere bakmakta fayda olduğu kanaatindeyim.    
 
 *Emekli İl Müftüsü
[email protected]
________________________________________
[1]Neml Sûresinin,  /82. 
[2]Sebe Sûresinin, /14. 
[3]Nûr Suresinde, 24/45. 
[4]Nursî, Said; Şuâlar (5. Şuâ, 20. mesele) 
[5]Rum Suresi 30/42
 
Küfür, hakaret, rencide edici cümleler veya imalar, inançlara saldırı içeren, imla kuralları ile yazılmamış, Türkçe karakter kullanılmayan ve büyük harflerle yazılmış yorumlar onaylanmamaktadır.

BU HAFTA ÇOK OKUNANLAR

sanalbasin.com üyesidir

ANKET

Sizce Isparta'da madde bağımlılığıyla yeteri kadar mücadele ediliyor mu?
İmsak00:00
Güneş00:00
Öğle00:00
İkindi00:00
Akşam00:00
Yatsı00:00

GÜNLÜK BURÇLAR

KoçBoğaİkizlerYengeçAslanBaşakTeraziAkrepYayOğlakKovaBalık

SÜPER LİG

TakımOGMBAP
1Trabzonspor2615383153
2Medipol Başakşehir2615382553
3Galatasaray2614482450
4Demir Grup Sivasspor2614571849
5Beşiktaş261385844
6Aytemiz Alanyaspor2612771943
7Fenerbahçe2611871240
8Göztepe261097137
9Gaziantep FK268108-532
10Yukatel Denizlispor268117-831
11Fraport TAV Antalyaspor267109-1430
12Gençlerbirliği267127-1128
13Kasımpaşa267145-1226
14İttifak Holding Konyaspor2651011-1226
15BTC Türk Yeni Malatyaspor266137-225
16Çaykur Rizespor267154-1825
17MKE Ankaragücü265138-2223
18Hes Kablo Kayserispor265147-3422
2017

Türkiye, Suriye'nin İdlib kentindeki Han Şeyhun bölgesinde Beşşar Esed rejimi tarafından düzenlenen kimyasal silah saldırısına ilişkin, Birleşmiş Milletler'e mektup göndererek rejimin cezalandırılmasını istedi

2017

Adalet Bakanı Bekir Bozdağ, Suriye'nin Han Şeyhun bölgesinde kimyasal silah kullanıldığının bilimsel incelemeyle tespit edildiğini açıkladı

2017

Rusya Dışişleri Bakanlığı, Batı Kudüs'ü İsrail'in başkenti olarak tanıdıklarını duyurdu

2016

Sabancı suikastı davası sanıklarından İsmail Akkol'un, olaydan 20 yıl sonra yargılanmasına başlandı

2016

Türkiye İnsan Hakları ve Eşitlik Kurumu Kurulmasına ilişkin kanun tasarısı yasalaştı

2015

Eski TÜBİTAK Başkan Yardımcısı Hasan Palaz, kuruma "sahte diplomalı personelin işe alındığı" iddialarına yönelik soruşturma kapsamında tutuklandı

2014

Anadolu Ajansı (AA), 94. kuruluş yıl dönümünde yayın dilleri arasına Fransızca'yı da ekledi

2013

Gaziantep'te Türkiye'nin 4'üncü "Oyun ve Oyuncak Müzesi" açıldı

2013

- Gaziantep'in Nizip ilçesindeki konteyner kentte barınan Suriyeliler, "Kızılay Gıda Kartı" programı kapsamında dağıtılan kartlarla alışveriş imkanına kavuştu

2013

Anadolu Ajansının 93. yıl dönümü etkinlikleri kapsamında, Arapça Haberler Servisi'nin 1. kuruluş yılı kutlandı, Arapça Haber Akış Sistemi devreye girdi

2013

Nijerya'da otobüs ile akaryakıt tankerinin çarpışması sonucu meydana gelen patlamada 36 kişi öldü

2011

Hükümete, bazı konularda KHK çıkarma yetkisi veren tasarı yasalaştı. Düzenlemeyle devlet bakanlıklarının yerine ekonomi, iç ve dış ticaret, gençlik ve spor ile aile, özürlüler, çocuklar, kadınlar ve sosyal yardım konularında 4 bakanlık kuruldu

2009

İstanbul Gösteri Merkezi, çıkan yangın nedeniyle kullanılamaz hale geldi

2005

Celal Talabani, Irak cumhurbaşkanlığına getirildi.

1994

Ruanda Devlet Başkanı Juvenal Habyarimana ve Brundi Devlet Başkanı Cyprien Ntaryamira'nın bindikleri uçak, bir roket saldırısı sonucu düştü. Çıkan çatışmalar, yaklaşık bir milyon kişinin katledilmesiyle sonuçlandı

1992

Amerikalı bilimkurgu yazarı Isaac Asimov öldü

1988

Endonezya'daki Camel Trophy yarışmasını, Türkiye'yi temsil eden Ali Deveci-Galip Gürel ekibi kazandı

1980

Görev süresi sona eren Cumhurbaşkanı Fahri Korutürk, Çankaya Köşkü'nden ayrıldı. Yerine Cumhuriyet Senatosu Başkanı İhsan Sabri Çağlayangil vekalet etmeye başladı

1979

Türk atlet Veli Ballı, Atina'da düzenlenen uluslararası maratonda birinci oldu

1973

Kontenjan Senatörü emekli Amiral Fahri Korutürk, 15. turda 365 oyla Türkiye'nin Altıncı Cumhurbaşkanı seçildi

1972

Anayasa Mahkemesi, Deniz Gezmiş, Yusuf Aslan ve Hüseyin İnan'ın idam kararlarını usulden iptal etti. TBMM'nin idamları yeniden görüşeceği açıklandı

1972

Ankara'da Kıbrıs Türk Temsilciliği kuruldu

1971

Rus besteci İgor Stravinsky öldü

1956

Hayat mecmuasının ilk sayısı çıktı

1953

Türkiye Genç Milli Futbol Takımı, dünya üçüncüsü oldu

1941

Mihver devletleri Yugoslavya'yı işgal etti. Almanlar Yunanistan'a girdi, Türk deniz sınırına kadar Doğu Akdeniz'i savaş bölgesi ilan etti. Türkiye, bunun üzerine Edirne ve Uzunköprü'de demir yolu köprülerini havaya uçurdu

1939

İngiltere, Fransa ve Polonya, saldırı durumunda yardımlaşma için Paris'te bir antlaşma imzaladı

1933

''Güzellik Kraliçesi'' Nazire Hanım, Fenerbahçe'nin kuruluş yıl dönümünde, Fenerbahçe-Boçkay maçının başlangıç vuruşunu yaptı

1920

Anadolu Ajansı kuruldu. Heyeti Temsiliye Reisi Mustafa Kemal Paşa, kuruluşunu duyurduğu genelgesinde; AA'nın hiç ödün vermediği ilkelerini de tarihe geçirdi: ''Doğru, tarafsız, hızlı habercilik.''

1917

ABD, Almanya'ya savaş ilan etti ve I. Dünya Savaşı'na müttefiklerin yanında girdiğini açıkladı

1909

Kaşif Robert E. Peary, Kuzey Kutbu'na giden ilk insan oldu

1909

İlk basın şehidi: Serbesti gazetesinde, İttihat ve Terakki Cemiyeti karşıtı yazılar yazan Gazeteci Hasan Fehmi, Galata Köprüsü'nde kurşunlanarak öldürüldü

1909

Kuzey Kutbu'na ilk kez ayak basıldı.

1896

İlk modern olimpiyat oyunları Atina'da başladı

1453

İstanbul, Fatih Sultan Mehmet tarafından kuşatıldı.

1326

Orhan Bey, kuşatma altında tutulan Bursa'yı Bizanslılardan aldı. Bursa, 1326-1361 arasında Osmanlılara başkentlik yaptı

ZİYARETÇİ DEFTERİ

Düşüncelerinizi bizimle paylaşmak ister misiniz?Ziyaretçi Defteri